Dagmara Bułach
psychoterapeuta, psycholog Łódź
telefon : 509316687
e-mail : dagmara.bulach@gmail.com

  • psychoterapia w Łodzi - Dagmara Bułach
  • psychoterapia
  • psycholog
  • psycholog łódź
  • psychoterapia integracyjna

Zaburzenia lękowe

Lęk jest uczuciem, które w dzisiejszych czasach towarzyszy nam dość często. Niepewność jutra, obawa o własne zdrowie, utratę pracy, przyszłość dzieci i wiele innych rzeczy może powodować pojawienie się tego uczucia. Nie każdy lęk jest jednak objawem zaburzeń, które należy leczyć. Zaburzenia lękowe charakteryzują się silnym natężeniem lęku, długimi okresami jego trwania oraz poczuciem, że nie jesteśmy sobie w stanie sami z nim poradzić. Mogą mu też towarzyszyć różne objawy somatyczne, takie jak ból serca, dolegliwości żołądkowe, silne napięcie mięśni, drętwienie kończyn, poczucie dławienia się i wiele innych. Poniżej przedstawię, krótką charakterystykę najczęściej występujących zaburzeń lękowych.

Uogólnione zaburzenia lękowe

Jest to przewlekły lęk utrzymujący się ponad pół roku. Charakteryzuje się uporczywym zamartwianiem się, który skupia się na różnych obszarach życiowych związanych m.in. z finansami, stanem zdrowia, pracą, nauką, związkiem partnerskim. Nasilenie lęku jest nieadekwatne do przeżywanych trudności, a myślenie o nich przybiera formę katastofizowania czyli budowania czarnych scenariuszy. Objawy towarzyszące to podenerwowanie, męczliwość, trudności z koncentracją, drażliwość, napięcie mięśni, bezsenność.

Napady paniki

Są to stany krótkiego i intensywnego lęku, pojawiającego się bez wyraźnej przyczyny. Mogą mu towarzyszyć objawy takie jak: przyspieszona praca serca, skrócenie oddechu, pocenie się, zawroty głowy, omdlenia, uderzenia gorąca lub zimna, dolegliwości żołądkowe, drżenie ciała, mrowienie w rękach i nogach, poczucie utraty kontaktu z rzeczywistością, lęk przed obłędem i utratą kontroli nad sobą, lęk przed umieraniem. Objawy te często są odbierane jako przejawy różnych chorób, co powoduje, że doświadczające je osoby odwiedzają gabinety lekarskie w poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie „co im dolega”.

Fobia społeczna

Jest to strach przed zażenowaniem i upokorzeniem jakiego możemy doznać w sytuacjach interpersonalnych. Jest on o wiele silniejszy od lęku jaki doświadcza w tych sytuacjach wielu ludzi i zazwyczaj prowadzi on do unikania i wycofywania się z życia społecznego. Fobia społeczna może przybrać formę lęku przed wystąpieniami publicznymi, przed zarumienieniem w obecności innych ludzi, przed byciem obserwowanym, przed tłumem i wiele innych.

Fobia specyficzna

To silny lęk przed jedną specyficzną rzeczą lub sytuacją w połączeniu z jej unikaniem. Osoby cierpiące na fobię zazwyczaj zdają sobie sprawę, że ich obawy są irracjonalne, nie powoduje to jednak zmniejszenia ich niepokoju. Często zdarza się, że nawet gdy, ktoś wspomni lub pokaże na ilustracji przedmiot będący obiektem fobii to pojawia się reakcja lękowa. Przykładowe rodzaje fobii to: fobie przed zwierzętami, fobie przed widokiem krwi, lęk wysokości, fobia przed podróżowaniem samolotem.

Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne

Zaburzenie to obejmuje występowanie obsesji czyli natrętnych myśli oraz kompulsji czyli różnych zachowań i rytuałów wykonywanych w celu obniżenia lęku.

Obsesje – mają charakter intensywny, nasilony i są odbierane jako przykre, uciążliwe, wstydliwe. Przybierają formę myśli i wyobrażeń nawracających bez kontroli osoby, która się z nimi zmaga. Osoba mająca obsesje zdaje sobie sprawę, że są one nieracjonalne i próbuje je stłumić co nie przynosi jednak żadnego efektu. Natrętne myśli dotyczą najczęściej tematów związanych z niepewnością (czy wyłączyłem żelazko, zamknąłem drzwi itp.), często są bluźniercze, wulgarne i obsceniczne i niezgodne ze światopoglądem osoby ich doświadczającej. Mogą przybierać formę impulsu np. by zacząć krzyczeć lub dziwnie się zachowywać.

Kompulsje – podobnie jak obsesje są odbierane przez pacjenta jako niechciane, natrętne, krępujące i uciążliwe mogą przybierać postać:

  • Bardzo częstego mycia rąk w celu ochronienia się przed chorobą
  • Nieustannego sprawdzania czy została wyłączona kuchenka gazowa, czy drzwi są zamknięte
  • Bezustannego porządkowania swojego mieszkania, przestawiania jednej rzeczy, układania rzeczy według określonego porządku
  • Wykonywania dziwacznych rytuałów w celu zapobieżenia nieszczęściu np. skakanie 10 razy na jednej nodze przed podróżą samochodem aby uniknąć wypadku
  • Przymus pozbywania się różnych rzeczy, niszczenia ich, wyrzucania do śmieci, gdy się pobrudzą

W zaburzeniach tych obsesją nie zawsze towarzyszą kompulsje, w rzeczywistości wiele osób boryka się z natrętnymi myślami i nie czuje przymusu wykonywania wymienionych wyżej rytuałów.

Przyczyny zaburzeń lekowych

Przyczyny zaburzeń lękowych mają różnorodne podłoże. Na ich rozwój wpływa uwarunkowanie genetyczne; wychowanie przez lękowych, wzbudzających niepokój rodziców, którzy wyrażają nadmiernie ostrożną postawę wobec życia, są krytyczni i zbyt wymagający lub zaniedbują podstawową potrzebę bezpieczeństwa; stresory, które aktualnie działają w naszym życiu jak również szereg czynników psychologicznych takich jak: błędne przekonania, brak asertywności, tendencja do unikania, brak umiejętności samouspokajania się, wycofanie emocjonalne i wiele innych.

Sposoby leczenia

Najlepszym i najbardziej skutecznym sposobem leczenia zaburzeń lękowych jest psychoterapia, w trakcie której pacjent nabywa szereg umiejętności umożliwiających konstruktywne poradzenie sobie z objawami lękowymi takich jak: umiejętność samouspokajania się, zmiana lękotwórczych przekonań, asertywny styl funkcjonowania, umiejętność relaksacji. Czasami, gdy objawy są bardzo uciążliwe i utrudniają normalne funkcjonowanie psychoterapeuta można połączyć psychoterapie z farmakoterapią.